Gedragsverslavingen – wat zijn dat? Definitie van de term
Gedragsverslavingen zijn steeds vaker gediagnosticeerde stoornissen in onze samenleving. Zij zijn even schadelijk en gevaarlijk als verslavingen aan psychoactieve stoffen. Daarom is het de moeite waard er meer over te weten te komen om de risico’s te kunnen identificeren en het ontstaan en de ontwikkeling van gedragsverslavingen te voorkomen.
Wat zijn gedragsverslavingen? Definitie van de term
Gedragsverslavingen zijn stoornissen waarbij men zich steeds sterker en hardnekkiger richt op een bepaald gedrag dat tijdelijk plezier en verlichting brengt. Ze komen meestal voor in de vorm van obsessies, compulsies of diepe verslavingen. Soms verliest een gedragsverslaafde de controle over zijn of haar gedrag en is hij of zij niet in staat het op te geven, ook al is het gedrag zelf schadelijk.
Hoe werken gedragsverslavingen?
Gedragsverslavingen werken op dezelfde manier als verslavingen aan psychoactieve stoffen. De persoon die verslaafd is aan een gedraging zoekt daarin een ontsnapping aan de dagelijkse problemen, een gevoel van veiligheid en vooral tijdelijk plezier. Het uitvoeren van het verslavende gedrag verhoogt het niveau van endorfine (gelukshormonen) in de hersenen, wat op korte termijn tijdelijke opluchting en bevrediging geeft. Na verloop van tijd begint de gedragsverslaafde echter te merken dat zijn of haar behoeften steeds moeilijker te bevredigen zijn.
Gedragsverslavingen – voorbeelden
Gedragsverslavingen kunnen vele vormen aannemen, afhankelijk van de persoon en zijn of haar omgeving. Enkele van de meest bekende gedragsverslavingen zijn gokken, shopaholisme, seksaholisme, overmatig gebruik van sociale media, etalagevertoning en zelfs lichaamsbeweging.
Gokken is een verslaving waarbij vaak en overmatig gegokt of gewed wordt. Gokverslaafden verliezen de controle over hun gedrag en zijn niet in staat het gokken op te geven, zelfs als het schadelijk wordt. Shopaholisme is een winkelverslaving waarbij men vaak en overmatig dingen koopt die men eigenlijk niet nodig heeft, wat vaak tot financiële problemen leidt. Seksaholisme is een verslaving waarbij men overmatig en veelvuldig seks heeft of seksuele avonturen zoekt.
Gedragsverslaving versus verslaving aan psychoactieve stoffen
Gedragsverslavingen en verslavingen aan psychoactieve stoffen verschillen in veel opzichten van elkaar. Zo kan iemand met een verslaving aan psychoactieve stoffen een lichamelijke behoefte voelen om de stof te gebruiken, terwijl iemand met een gedragsverslaving geen lichamelijke symptomen ervaart. Een verslaafde aan psychoactieve stoffen kan ontwenningsverschijnselen vertonen wanneer hij stopt met het gebruik van de stof, terwijl een gedragsverslaafde een constante druk voelt om terug te keren naar het gedrag.
